Sherbimi Sekret i Pashallekut

Drejtuesi i pashallëkut të Janinës forcoi së tepërmi pozitat e tij duke, zgjeruar hapësirat e kjo ndërhyrje u bë në kushte lufte mes Ali Pashait dhe armiqëve që vinin nga jashtë e brenda pashallëkut. Në këto kushte fuqitë më të mëdha të kohës, Rusia, Franca e Anglia kishin organizuar agjenturat e tyre në Janinë nga ku informoheshin për çdo plan të Pashait. E nuk mungonin vetëm informatat por agjentura e tyre mundi të organizonte edhe kryengritje të mëdha me anë të feudalëve, të cilat kishin si qëllim të mos lejonin bashkimin e pashallëkut të Janinës me atë të Shkodrës, për ta kthyer vendin në një fushë nga ku Perandoria Osmane sulmohej më lehtë.

Të njëjtin interes kishin edhe sulltanët që sunduan gjatë kohës së qeverisë së Ali Pashait. Këta të fundit synonin që pashallëku të mbetej i vogël e i copëtuar që ta pushtonin më lehtë. Agjentura e Pashait Drejtuesi i pashallëkut të Janinës duke parë situatën rreth tij mori të gjitha masat jo vetëm për të siguruar pushtetin, por edhe pushtetin e tij. Që kur ai mori postin e Derven Pashës që i siguronte atij ruajtjen e rrugëve, ai organizoi një polici sekrete e cila nuk ekzistonte në asnjë provincë tjetër të Perandorisë osmane.

 Kjo polici e informonte Ali Pashë Tepelenën mbi çdo gjë duke filluar qysh nga veprimtaritë deri te bisedat e planet e kujdo njeriu që i interesonte të Parit. Policia sekrete survejonte të gjithë të huajt, por duke mos harruar edhe grekët e shqiptarët. Në këtë mënyrë, pashai informohej për çdo kohë e lëvizje duke krijuar mundësinë për të parandaluar veprimtarinë kundra tij. Për personat që dyshoheshin edhe letrat që qarkullonin brenda pashallëkut lexoheshin nga njerëzit e Ali Pashë Tepelenës dhe shpesh herë edhe në prani të tij. Në krye të policisë sekrete qëndronin njerëzit më të besuar të Ali Pashës. Më i njohuri ka qenë Tahir Abazi. Në këtë post punoi edhe Thanas Vaja, i cili e kishte fituar besimin e sovranit. Në këtë rrjet të agjenturës Ali Pashai organizoi njerëz të profesioneve të ndryshme duke nisur që me emisarët e tij diplomatikë, tregtarë, udhëtarë, mjekë, persona të dërguar jashtë shtetit pikërisht për mbledhjen e informacioneve, ushtarakë e deri barinj.

Peng familja Agjentët jashtë shtetit kërkonte garanci nga personi siç ishte lënia peng e fëmijëve apo personave të tjerë të familjes, në mënyrë që ata jo vetëm të ktheheshin në kohën e duhur në Janinë por edhe të kryenin sa më mirë detyrën e caktuar. Vllahija, Moldavia, Thraka e Maqedonia ishin të mbushura me punonjës së shërbimit sekret të Ali Pashait. Sipas dokumenteve franceze vetëm në Korfuz pashai kishte 40 informatorë. Mes këtyre njerëzve ishte edhe selihtari (mbajtësi i shpatës) dhe bostanxhibashi (kopështari) i Sulltanit. Në vitin 1810 në shërbim të Ali Pashait u fut edhe Veziri i Madh (kryeministri) i shtetit osman, i cili i mbronte hapur interesat e sovranit të Janinës në Portën e Lartë. Çdo gjë që ndodhte brenda dhomës së Sulltanit i bëhej e ditur brenda 8 ditëve Ali Pashait, ndërsa nga ana e këtij të fundit nuk mungonin edhe shpërblimet e majme.

Penetrimi te Fuqitë e Mëdha Në vitin 1809 Napoleon Bonaparti urdhëroi burgimin në Vjenë të tregtarit nga Janina Stavro Joanit, pasi ai dyshohej si agjent i Ali Pashë Tepelenës. Botimet greke pranojnë se Stavro shpenzoi për daljen nga burgu 14 mijë grosh, të cilat më vonë ia ktheu Ali Pasha. Në vitin 1807 Rusia që kishte pushtuar ishujt e detit Jon, tentoi të shpërthente një kryengritje në pashallëkun e Janinës, në bashkëpunim me lidhjen e bejlerëve të shqipërisë jugore. Tentativa përfundoi me shumë agjentë rusë të arrestuar dhe me ndërprerjen e fijeve të këtij komploti, e kjo falë agjenturës së Ali Pashës. Në pashallëkun e Janinës nuk munguan as agjenturat e tjera, por të pasuksesëshme. Konsulli i Napoleonit në Janinë Pukëvili dhe vëllai i tij, që kryente detyrën e zëvendëskonsulit në Prevezë organizuan agjenturën përkatëse për tiu kundërvënë Pashait të Janinës. Qëllimi i francezëve ishte diskretitimi i Alisë në Stamboll, të nxiste protesta dhe revolta nga pakënaqësitë... I vënë në dijeni për agjenturën franceze, Ali pashë Tepelena filloi çensurimin e fshehtë të korespondencës diplomatike, kryesisht asaj me stambollin.

Më 1808 kur Napoleoni po bëhej gati të pushtonte pashallëkun e janinës, Pashai thirri një gdhendës nga Malta që përgatiti vulat e ministrit të jashtëm të Francës, të ambasadorit të tyre në Stamboll, komandatit të ushtrisë franceze në Dalmaci, guvernatorit në ishujt jonianë, konsullit të Napoleonit në Janinë si dhe në shkodër. Këtë e përdori për të lexuar të gjithë korespondencën që më pas edhe mund ta vuloste duke zbuluar kështu planin e pushtimit. Materialet e Mbledhura Ali Pasha i dërgoi në stamboll dhe rezultat i zbulimit ishte acarimi i Portës së Lartë me Francqn, ndërsa Shqipëria nuk u shkel nga forcat franceze.

Pas kësaj francezët filluan të përdonin kodin shifror por edhe këtë Ali Pasha e deshifroi duke i kërkuar ndihmën anglezëve të cilët gjetën çelësin. Por edhe këta të fundit kishin krijuar në Janinë agjenturën e tyre. Mes këtyre informacioneve të gjetura nga historiani Ilir Ushtelenca në arkivat e huaja, Ali Pashai krijoi të parën shërbim informativ, të cilën e shtriu shumë gjerë. Mes këtij shërbimi, Ali Pashë Tepelena mundi të shmangte të gjitha prapaskenat për copëzimin e pashallëkut të Janinës dhe sulmet për pushtimin nga fuqitë e mëdha. Ai organizoi një polici sekrete e cila nuk ekzistonte në asnjë provincë tjetër të Perandorisë osmane. Kjo polici e informonte Ali Pashë Tepelenën mbi çdo gjë duke filluar qysh nga veprimtaritë deri te bisedat e planet e kujdo njeriu që i interesonte të Parit
nga Arber Bilbili